support
اینستاگرم واتس‌اپ تلگرام آپارات
بهترین راهنمای خرید ساز دف

بهترین راهنمای خرید ساز دف

۵/۵ - (۱ امتیاز)

دف یک ساز کوبه‌ای است و از یک حلقه چوبی تشکیل شده که پوست نازکی بر روی آن کشیده شده و با ضربات انگشت آن را می‌نوازند. این ساز را به زبان فارسی “دَف” و به عربی “دُف” می نامند و شبیه به ساز دایره است اما نسبت به دایره صدای بم تری دارد و بزرگتر است. از نوازندگان بزرگ و بین المللی دف می‌توان بیژن کامکار و مسعود حبیبی و هژار زهاوی را نام برد.

آشنایی با انواع دف

امروزه انواع ساز دف در سایزهای مختلف از کوچیک تا بزرگ برای کودکان و بزرگسالان در کشورمان تولید و به بازار عرضه می‌شود. در این مقاله نکاتی برای خرید این ساز برای علاقه‌مندان آن تهیه شده است.

اجزای مختلف دف

یکی از نکات مهم قبل از خرید دف شناختن اجزای آن است.

دف از چهار قسمت مختلف تشکیل شده و هر قسمت دارای جنس متفاوتی است که عبارتند از:

قاب یا بدنه اصلی دف:

قاب،کمانه یا کلاف اصلی،چوبی است که سبب اتصال اجزای مختلف دف می‌شود.

معمولا دایره‌ای به قطر۵۰ تا ۵۵ سانتی‌متر و عرض ۵ تا ۶.۵ سانتی‌متر به عنوان قلاب یا کمانه اصلی بکار می‌رود.بدنه یا قاب دف ممکن است از جنس‌های مختلفی باشد.

بهترین جنس بدنه دف،چوب تاک است اما علاوه بر این،از جوب سایر درختان مانند چنار، بید، نارنج و برخی مواقع از گردو نیز برای ساخت قاب دف استفاده می‌شود.ضخامت چوب از طرف پوست ۲ الی۳ میلی‌متر و از طرف پشت به ۱.۵ سانتی‌متر می‌رسد.

این طوقه نباید دارای انحنای زیاد و کج باشد باید سالم و صاف باشد.

پوست:

پوست دف یکی از معیارهای مهم در خرید آن است که در کیفیت صدای دف، قیمت و پایداری آن نقش مهمی دارد و در دو نوع طبیعی و مصنوعی(طلقی) ساخته می‌شود. پوست‌های طبیعی که برای ساخت دف استفاده می‌شوند از پوست بز، آهو، میش و بز کوهی است.

اما امروزه اغلب از پلاستیک به جای پوست طبیعی در ساخت دف استفاده می‌کنند.

پوست طبیعی دارای صدای بهتر و قیمت بالاتری دارد پوست مصنوعی مقاومت بیشتر اما کیفیت صدای پایین تری دارد.

حلقه‌ها یا زنجیرها:

حلقه‌ها(جلاجل) تاثیر زیادی در تعیین صداهای مکمل در هنگام نوختن دف دارند. در دیواره داخلی کمان، میخ‌هایی همچون قلاب نصب می‌شود که بر روی آن‌ها حلقه‌های فلزی(از جنس آهن،مس یا برنج) ۳تایی یا ۴تایی با فاصله ۳ سانتی‌متر از پوست و ۱سانتی‌متر از دسته پهلویی نصب شده است.

گل میخ‌ها:

گل میخ‌ها از جنس جوب، مس، آهن و برنج هستند و برای نگه داشتن پوست روی قاب دف استفاده می‌شوند.گل میخ‌ها در قسمت پشت قاب باعث مهار کمانه پوست روی ضخامت ۱.۵ سانتی متری توسط میخ‌های سر تخت می‌شوند.

شستی سا شصتی:

یک فرو رفتگی روی قاب دف و قسمت پشت چوب آن قرار دارد که برای قرار گیری انگشت شصت استفاده می‌شود که به آن شصتی می‌گویند. اگر فوم شصتی با دست شما سازگار نبود میتوانید آن را جدا کرده و تغییر شکل دهید و دوباره سرجایش بگذارید.

 

اجزای دف

انواع طوقه دف و کمانه

یکی دیگر از معیارهای مهم برای خرید دف، کلاف(طوقه یا کمانه) دف است. دف‌ها بر طبق عرض کلاف به نوع طوقه پهن و طوقه باریک تقسیم می‌شوند.

دف‌ها با طوق باریک مناسب افرادی هستند که دستان کوچکتری دارند طوقه پهن نیز برای افرادی با دستان بزرگ مناسب‌تر است.

کمانه دف دو نوع هست:کمانه یک کمه و کمانه دو کمه

کمانه یک کمه از یک لایه چوب با ضخامت ۱۵ سانتی متر ساخته شده و سبک‌تر است.

کمانه دو کمه از دو لایه چوب با ضخامت نصف ساخته شده که این دو لایه چوب روی یکدیگر پرس می‌شوند.

این کمانه مقاومت بیشتری دارد، خصوصا در برابر فشار وارده از پوستی که روی آن کشیده می‌شود مقاومت زیادی دارد.

خرید دف و بررسی انواع دف از لحاظ نوع پوست

در یک طرف کلاف اصلی دف، بدنه‌ای از جنس چوب است که روی آن پوست طبیعی یا مصنوعی کشیده شده است. دقت کنید پوست دف خیلی سفت یا خیلی شل نباشد وهمچنین دف دایره‌ای باشدو بیضی شکل نباشد.

نکته بعدی در خرید دف این است که ببینید لبه زیر پوست نامسطح نباشد برای تشخیص دف را از سمت پوست روی یک سطح کاملا صاف مثل شیشه بگذارید اگر لق بود و دف تکان خورد یعنی نامسطح است.

وزن دف نیز باید بررسی شود هرچه سبکتر باشد بهتر است و دست خسته نمی‌شود علاوه بر نوع پوست کمانه دف نیز اگر باریک باشد باعث سبکی دف می‌شود که البته اگر خیلی باریک باشد دف تاب برمی‌دارد و و این از مرغوبیت دف می‌کاهد.

البته وزن دف به نوازنده آن بستگی دارد برای فردی با دستان بزرگ و پر قدرت دف سبک مناسب نیست چون یا در دستش بازی می‌کند یا شصت دستش به پوست دف برخورد کرده و کیفیت صدای دف پایین می‌آید.

نکته‌ی بعدی روکش روی کمانه است که برای افراد مبتدی دفی که روکش روی کمانه آن از مواد نخی و چرم است که باعث می‌شود دست عرق نکند و دف در دست سر نخورد. در دف با پوست طبیعی معمولا از همان پوست برای روکش روی کمانه استفاده می‌کنند.

افرادی که دف را با ضربات محکم می‌نوازند بهتر است دفی انتخاب کنند که در ابتدا صدای تیزی داشته باشد چون با این نوع نواختن بعد از مدتی پوست دف۱۰ تا۲۰ درصد شل شده و صدای بمی پیدا می‌کند

 

دف با پوست طبیعی

دف با پوست طبیعی بهترین نوع دف است که در فصل بهار ساخته شده. دارای صدای بهتر و قیمت بیشتری نسبت به دف‌های طلقی است اما بخاطر آسیب‌پذیری زیاد این دف‌ها برای افراد مبتدی مناسب نیستند و نگهداری و نواختن با این نوع دف نیازمند تجربه است. دف‌های ساخته شده از پوست طبیعی، با تغییرات آب و هوایی دچار انبساط و انقباض می‌شوند.

همچنین صدای آن‌ها در آب و هوای مختلف ممکن است تغییر کند. هر نوع دف مناسب یک نوع آب و هوا است.

بنابراین در هنگام خرید دف با پوست طبیعی به این نکات توجه کنید.

هرچه پوست طبیعی کهنه تر باشد بهتر است(کمی آب به پوست بزنید اگر بوی نامطبوعی نداد یعنی پوست کهنه است) و پوست بدون چربی و شفاف نیز بهتر است برای تشخیص آن به رنگ پوست دقت کنید که یک دست بوده و برفکی نباشد.

پوست باید خوب دباغی شده باشد یعنی ضخامتش در سطح، یکسان باشد و نباید از آهک یا موادی که در چرم سازی استفاده می‌شود برای دباغی پوست دف استفاده کرد چون چربی آن را از بین برده و تاثیر بدی روی صدای دف دارد.

اگر پوست گرم شود یا زیاد کشیده شود نیز روی صدای دف تاثیر دارد.

دف با پوست طبیعی

 

دف با پوست مصنوعی

این نوع دف دارای ویژگی‌های زیر است:

  • دارای کوک ثابت است.
  • دارای متریال یک دست است و ضخامت سطح پوست یکسان است.
  • کشش یکسانی در کل پوست وجود دارد.
  • رطوبت را جذب نمی‌کند.
  • بر اثر رطوبت،تغییر حالت نمی‌یابد.
  • بخاطر کشش یک اندازه پوست،کمانه آن تاب برنمی‌دارد.
  • به علت کشش یکسان سطح پوست، صدای استانداردی همانند سایر سازهای ارکستر دارد.
  • توسط باکتری‌ها و میکروب‌ها تجزیه نمی‌شود.
  • بوی نامطبوع ندارد.
  • ایجاد حساسیت و بیماری نمی‌کند.

جنس پوست‌های مصنوعی معمولا یکسان است اما ضخامت آن‌ها متفاوت است. بهترین نوع پوست مصنوعی در بازار، ساخت شرکت آمریکایی رمو است.

یکی از نکات مهم در هنگام خرید دف با پوست مصنوعی،دقت و توجه به سطح پوست است. ایندف‌ها در دو رنگ سفید و قهوه‌ای بوده و سطح ماتی دارند. بنابراین با دیدن طلق دف با سطح براق و صیقلی، آن را خریداری نکنید زیرا برای دف مناسب نیست.

دف چهل تکه

کمه این دف‌ها از اتصال قطعات کوچک چوب ساخته شده. ظاهر زیبا اما وزن زیاد و صدای نامطلوبی دارند و بهتره این نوع دف را نخرید.

دف چهل تکه

تارخچه دف

در قدیم برای صدای بهتر دف از پوست آهو استفاده می‌کردند. در دوره‌ی قبل از اسلام دف در موسیقی ایرانی و کردی وجود داشت اما بعد ا اسلام چون موسیقی حرام بود حدود۱۳ قرن فقط دراویش کردستان در محفل‌های خود از دف استفاده می‌کردند و هر سماء و ذکری را با ریتم خاصی از دف می‌نواختند به طوری که هر ذکری مقامی داشت و آن‌ها را مقام‌های دف می‌نامند.

مقام‌های دف۷ تا ۱۰ مقام اصلی هستند.این محدودیت دف نوازی تا سال۱۳۵۳ ادامه داشت تا با تلاش‌های بیژن کامکار و محمد رضا لطفی  بعد از قرن‌ها دف در موسیقی غیر عرفانی و اجراهای عمومی نیز استفاده شد.

در آسیا به ویژه در خاویارمیانه بیشتر از سایر نقاط جهان از دف استفاده می‌کنند.

در عربستان و عمان و ترکیه و عراق و آذربایجان نیز دف رواج دارد.

تنبک بعد از مجلسی شدن جای دف را گرفت و دف بیشتر در مجلس‌های کوچک و برای جشن و شادی خصوصا در کردستان و آذربایجان به کار می‌رفت ونوازندگان ماهری داشت.

امروزه دف در اکثر شهرهای ایران به علاقه مندانش آموزش داده میشود و رایج‌تر شده.

دف در کردستان

به دلیل وجود آیین‌های عرفانی در کردستان و کرمانشاه دف رواج بسیاری دارد و گروه‌های پیروان طریقت قادریه و آیین یارسان در مراسم‌های عرفانی خود از این ساز استفاده می‌کنند. اکثر مردم کردستان با دف آشنایی دارند و همچنین به دلیل حلال بودن دف در اسلام سایر طریقت‌ها مثل نقشبندیه نیز در مراسماتشان دف می‌نوازند.

دف چهار گوش

این دف قبل از اسلام در ایران متداول بود که امروزه تعداد معدودی از ارکسترهای ایرانی خصوصا در آذربایجان از آن استفاده می‌کنند.

دف چهار گوش

ساخت دف در کردستان

ابتدا درختانی مثل صنوبر، چنار، بید سرخ، گردو و تاک را قطع می‌کنند بعد پوست تنه‌ی درخت را می‌کنند و آن را به الوارهای مکعب مستطیل شکل در ابعاد ۱۷۰ در ۵ و ۱۸۰در ۶ و ارتفاع ۱.۵ تا۲ سانت تبدیل می‌کنند

و این الوارها را در دیگ مستطیل شکلی که زیر آن آتش روشن کرده‌اند میگذارند تا آب در مغز آن‌ها نفوذ کرده و قابلیت انعطاف پیدا کنند.

بعد غلتک دستی را از روی هر یک از الوارهای نرم شده قرار داده و دسته‌ی غلتک را می‌چرخانند تا الوار نرم زیر آن خم شود.سپس الوار را در قالب فلزی استوانه‌ای قرار داده تا شکل دایره به خود بگیرد و با میخ‌های موقتی دو سر الوار را به هم می‌چسبانند تا بعد از اینکه از قالب بیرون آوردند تغییر حالت ندهند.

بعد آن‌ها را درسایه خشک می‌کنند تا مقاوم تر شود و دیرتر تاب بردارد اگر در آفتاب خشک کنند به یکباره خشک شد و دوام کمتری دارد.

بعد از خشک شدن میخ‌های موقت را جدا کرده و با روشی به نام فارسی بر(برش فارسی) در دو سر آن پله ایجاد می‌کنند و با سریشم پله‌ها را به هم می‌چسبانند و کمانه درست می‌شود.

وقتی سیریشم خشک شد با روش پخ زدن به وسیله تیشه ضخامت۱.۵ تا۲ سانتی کمانه را به ۲ تا۳ میلی‌متر می‌رسانند. بعد میخ‌هایی با فاصله یک سانتی متر از یکدیگر داخل دیواره کمانه وارد کرده و آن‌ها را کج کرده تا مثل قلاب شوند و حلقه‌ها را به این قلاب‌ها آویزان می‌کنند.بهتر است فاصله یک حلقه با حلقه کناریش به اندازه قطر یک حلقه باشد تا ظاهر و صدا دهی بهتری داشته باشد.

برای کشیدن پوست در دف،پوست حیوانتی مثل بز، میش، بز کوهی و شتر و بهترین آن‌ها آهو را می‌کنند و آن را شسته و دباغی کرده تا مو و پشم از پوست جدا شود و بعد آن را مدتی در آب میگذارند تا نرم شود و بعد آن را از طرف پخ کمانه، طوری روی کمانه می‌کشند ک در همه نقاط یکسان کشیده شود و بعد آن را با سریشم به دیواره خارجی کمانه چسبانده و با گل میخ‌ها که در فاصله‌های مساوی کوبیده شده اند پوست را به کمانه محکم متصل می‌کنند(بهتر است ضخامت پوست در قسمتی که گل میخ‌ها را میکوبند ۱.۵تا۲.۲ سانتی‌متر باشد) و بعد از خشک شدن دف آماده است.

 

خرید محصولات دف با قیمت مناسب 

۵۵۰,۰۰۰ تومان
۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان
۱,۲۵۰,۰۰۰ تومان
۷۵۰,۰۰۰ تومان
۵۲۰,۰۰۰ تومان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.